Sefer Etz Chaim and Tanya
on Tzimtzum
1570 — 1786 CE · 216 years apart
Both texts accept tzimtzum as necessary for creating vessels and enabling divine life-force to clothe lower realities. Text 1 (Etz Chaim) emphasizes tzimtzum's mechanical function: contraction enables vessel formation, then light returns via a measured line (קו). Text 2 (Tanya) emphasizes the same mechanism but focuses on how repeated tzimtzumim progressively reduce divine vitality (חיות מועט בימאד מאד) to enable clothing in material reality. Critically, Text 2 explicitly distinguishes between two divine aspects: memalleh (filling all worlds—immanent presence) vs. sovev (surrounding all worlds—transcendent presence), framing tzimtzum as enabling memalleh specifically. Text 1 discusses surrounding light (אור סובב) but does not develop this memalleh/sovev distinction. Text 2's emphasis on progressive contraction creating graduated levels of diminishment contrasts subtly with Text 1's presentation of tzimtzum as a discrete creative moment enabling return of measured light.
Sefer Etz Chaim
1570
View on Sefaria →מ"ק עוד צריכים אנו להודיעך בענין אלו הב' בחי' שהם עגולים והיושר בציור אדם. כי הנה יש באדם התחתון ה' בחי' אורות (שהם הנרנח"י) והם (ה' מעלות) זו למעלה מזו והם סוד ה"פ ברכי נפשי את כו' כנז' במסכת ברכות פ"ק שהם כנגד ה' בחי' שיש לנשמה והם נרנח"י שהם ה' מדרגות זו למעלה מזו כמ"ש במ"א בענין אורות הפה דא"ק הנק' עקודים ע"ש. והנה בחי' הי"ס דעגולים כולם יש בהם כל הבחי' הנ"ל שהם אורות וכלים והאור נחלק לאו"פ ואו"מ הכלי נחלק לחיצוניות ופנימיות וכן בחי' י"ס דיושר בציור אדם יש בו כל הבחי' האלו בעצמם ג"כ. אמנם הח
Tanya
1786
View on Sefaria →(וְאַחַר כָּל הַצִּמְצוּמִים הָאֵלֶּה וְכַיּוֹצֵא בָהֶן כַּאֲשֶׁר גָּזְרָה חָכְמָתוֹ יִתְבָּרֵךְ, הוּא שֶׁהָיָה יָכוֹל הָאוֹר וְהַחַיּוּת לְהִתְלַבֵּשׁ גַּם בַּתַּחְתּוֹנִים, כְּמוֹ אֲבָנִים וְעָפָר הַדּוֹמֵם, כִּי ״אֶבֶן״, דֶּרֶךְ מָשָׁל, שְׁמָהּ מוֹרֶה, כִּי שָׁרְשָׁהּ מִשֵּׁם הָעוֹלֶה בַּ״ן בְּמִסְפָּרוֹ, וְעוֹד אַלֶף נוֹסֶפֶת מִשֵּׁם אַחֵר, לְטַעַם הַיָּדוּעַ לְיוֹצְרָהּ. וְהִנֵּה, שֵׁם בַּ״ן בְּעַצְמוֹ, הוּא בְּעוֹלָמוֹת עֶלְיוֹנִים מְאֹד, רַק שֶׁעַל יְדֵי צִמְצוּמִים רַבִּים וַעֲצוּמִים מִ
Related Concepts
Where do you stand?