Skip to content

Nefesh HaChayim and Tanya

on Tzimtzum

17801786 CE · 6 years apart

Different Emphasis

Both texts accept tzimtzum as real and operative. Nefesh HaChayim emphasizes that from Divine essence perspective, tzimtzum doesn't truly apply (לא יצדק ענין מעלה ומטה בעצמותו), but from the perspective of the 'line' (קו) and our comprehension, hierarchy is justified. Tanya emphasizes the actual descent of vitality through successive tzimtzumim (צִמְצוּמִים רַבִּים וַעֲצוּמִים), demonstrating how memalei kol almin operates through progressive concealment. Nefesh HaChayim privileges the ontological perspective; Tanya privileges the actual mechanism of creative descent. Both affirm sovev-kol-almin implicitly but Tanya makes explicit the relationship between memalei and tzimtzum.

Nefesh HaChayim

1780

View on Sefaria →

והשגתנו מה שאנחנו משיגים מציאת השתלשלות עולמות זה למעלה מזה בבחי' שונים מכנים אנחנו. בשם קו שהוא כעין קו המשתלשל: וז"ש האריז"ל שמצד הצמצום היינו מצד עצמות אחדותו יתב' שבהעולמות המלא את כל. אשר אף שמאתנו הוא מצומצם ומוסתר. אבל בבחי' עצמותו. לא יצדק ענין מעלה ומטה. רק מצד הקו היינו מצד השגתנו שאנחנו מצדנו משיגים סדר העולמות דרך השתלשלות כעין קו יצדק מצדנו מעלה ומטה.

Tanya

1786

View on Sefaria →

(וְאַחַר כָּל הַצִּמְצוּמִים הָאֵלֶּה וְכַיּוֹצֵא בָהֶן כַּאֲשֶׁר גָּזְרָה חָכְמָתוֹ יִתְבָּרֵךְ, הוּא שֶׁהָיָה יָכוֹל הָאוֹר וְהַחַיּוּת לְהִתְלַבֵּשׁ גַּם בַּתַּחְתּוֹנִים, כְּמוֹ אֲבָנִים וְעָפָר הַדּוֹמֵם, כִּי ״אֶבֶן״, דֶּרֶךְ מָשָׁל, שְׁמָהּ מוֹרֶה, כִּי שָׁרְשָׁהּ מִשֵּׁם הָעוֹלֶה בַּ״ן בְּמִסְפָּרוֹ, וְעוֹד אַלֶף נוֹסֶפֶת מִשֵּׁם אַחֵר, לְטַעַם הַיָּדוּעַ לְיוֹצְרָהּ. וְהִנֵּה, שֵׁם בַּ״ן בְּעַצְמוֹ, הוּא בְּעוֹלָמוֹת עֶלְיוֹנִים מְאֹד, רַק שֶׁעַל יְדֵי צִמְצוּמִים רַבִּים וַעֲצוּמִים מִ

WhatsApp

Related Concepts

Where do you stand?