Sefer Etz Chaim and Tanya
on Tzimtzum
1570 — 1786 CE · 216 years apart
Both texts accept tzimtzum and its role in enabling creation and divine immanence (memaleh). Text 1 (Etz Chaim) emphasizes the structural mechanics: circular/concentric emanations (igulim), the preservation of Ayin-Sof's encircling aspect (sovev), and the distinction that vessels (kelim) are themselves refined light, not literal containers. Text 2 (Tanya) emphasizes the metaphysical consequence: sequential tzimtzumim enable divine vitality to descend and clothe even inanimate matter, focusing on the 'memaleh' aspect within each level. Tanya explicitly contrasts memaleh with sovev at the end, suggesting different emphases on immanence vs transcendence, though both affirm both principles exist.
Sefer Etz Chaim
1570
View on Sefaria →ונתחיל לבאר הענין דע כי האורות הראשונים אשר נאצלו תוך המקום ההוא דרך הקו היושר המתפשט מן הא"ס הסובב את הכל כנז' בענף ב' הם בחי' הי"ס אשר חיבור כללותם נק' א"ק לכל הקדומים הנ"ל. והנה י"ס דאדם קדמון הכוללים כל בחי' הנז' בענף ב' ג' הלא הם אלו כי בתחילה יצאו ונתגלו י"ס אלו בבחי' עיגולים שהם בחי' נפש דא"ק הזה ויש להם בחי' י' כלים בצורת עיגולים ובכל כלי מהם יש פנימיות וחיצוניות והכל הוא בחי' כלים ובתוך כל כלי מהם יש בתוכו עצמות או"פ הנקרא נפש מתלבש בתוכו ממש ועוד יש בחי' או"מ סביבו וגם הוא בחי' נפש והכ
Tanya
1786
View on Sefaria →(וְאַחַר כָּל הַצִּמְצוּמִים הָאֵלֶּה וְכַיּוֹצֵא בָהֶן כַּאֲשֶׁר גָּזְרָה חָכְמָתוֹ יִתְבָּרֵךְ, הוּא שֶׁהָיָה יָכוֹל הָאוֹר וְהַחַיּוּת לְהִתְלַבֵּשׁ גַּם בַּתַּחְתּוֹנִים, כְּמוֹ אֲבָנִים וְעָפָר הַדּוֹמֵם, כִּי ״אֶבֶן״, דֶּרֶךְ מָשָׁל, שְׁמָהּ מוֹרֶה, כִּי שָׁרְשָׁהּ מִשֵּׁם הָעוֹלֶה בַּ״ן בְּמִסְפָּרוֹ, וְעוֹד אַלֶף נוֹסֶפֶת מִשֵּׁם אַחֵר, לְטַעַם הַיָּדוּעַ לְיוֹצְרָהּ. וְהִנֵּה, שֵׁם בַּ״ן בְּעַצְמוֹ, הוּא בְּעוֹלָמוֹת עֶלְיוֹנִים מְאֹד, רַק שֶׁעַל יְדֵי צִמְצוּמִים רַבִּים וַעֲצוּמִים מִ
Related Concepts
Where do you stand?